Bilim ve teknolojideki hızlı gelişmeler, dünya konjonktürü ve rekabet koşulları ile hızla değişen üretim, ulaşım, iletişim ve yapay zekâ gibi yaşamın her alanındaki yapıları köklü bir şekilde dönüştürüyor. Süreçler farklılaşıyor, işlevler değişiyor, yeni kültürler oluşuyor. Yürüdüğümüz zemin de hızla kayıyor. Tüm bu değişimleri yaptığımız her işte dikkate almak zorundayız. Artık gerek birey olarak gerekse kurumlar ve şirketler olarak yaptığımız tüm işlerde, hizmetlerde ve ürettiğimiz ürünlerde sürdürülebilir gelişmeyi ve yenilenmeyi sağlamamız gerekiyor.
Tarım ürünlerinin ve gıda sanayisinin girdi fiyatlarının ölçüsüz arttığı günümüzde her türlü hammadde/malzeme ve enerji kullanımını yeniden değerlendirme zorunluluğu bulunuyor. Birçok üründe yerli üretim imkânları araştırılmalı ve ithalata bağımlılık azaltılmalıdır. Bu bağlamda üretim süreçlerinde, ürün geliştirmede ve tüm iş modellerinde araştırma, geliştirme ve inovasyon çok daha fazla önem kazanmıştır.
Gıda sanayisinin araştırma, geliştirme ve inovasyon için belli hedeflere odaklanarak kapsamlı çalışmalar yürütmesi artık zorunluluk haline gelmiştir. Hiçbir işletme inovasyonu izole bir ortamda gerçekleştiremez. Açık inovasyonlar ve dış destekle yapılan inovasyonlar hem maliyeti düşürür ve hem de hızlı sonuç verir.
Gıda sanayisinin sonuç odaklı Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarını gerçekleştirmek üzere belli bir altyapıya ihtiyacı vardır.
İşte Türkiye Gıda İnovasyon Platformu (TÜGİP) bu ihtiyacı karşılamak üzere TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi tarafından Gebze’de kuruldu.
TÜGİP Projesi kapsamında kapalı alanı 5.800 metrekare olan “Gıda İnovasyon Merkezi” kuruldu. Gıda İnovasyon Merkezi’nde 200 makine ve ekipmanla donatılmış 9 ürün kategorisinde Pilot İşleme Tesisleri bulunuyor. Gıda İnovasyon Merkezi’nde Meyve Suyu İşleme, Fındık Ürünleri Üretim, Minimal İşlenmiş Gıdalar, Fermente Gıda İşleme, Bitkisel Ekstraksiyon Üniteleri, Hazır Yemek ve Deniz Ürünleri İşleme, Starter Kültür Üretim ile Süt ürünleri İşleme pilot tesisleri yer alıyor. Pilot Tesislerde bulunan makine ve ekipmanların büyük ölçüde hareketli olması nedeniyle değişik makina ve ekipmanlar amaca göre birleştirilerek her türlü gıda araştırmalarının yapılmasına imkân vermektedir. Ayrıca Gıda İnovasyon Merkezi çeşitli gıda analizlerinin yapılabileceği 84 ileri teknolojiyi kullanan modern laboratuvar cihazlarıyla da donatılmıştır. Gıda İnovasyon Merkezi barındırdığı Pilot Tesisler ve Laboratuvar olanaklarıyla ülkemizin en kapsamlı Ar-Ge çalışmalarına imkân veren merkez konumundadır.
Avrupa Birliği ve Sanayi Bakanlığının desteğiyle başlayan proje artık gerekli altyapı çalışmalarını tamamlamış ve gıda sanayine hizmet verir duruma getirilmiştir. Projenin böylece birinci aşaması tamamlanmış ve artık yeni bir vizyonla yeni döneme hazırlanmaktadır. TÜGİP ve Gıda Araştırma Grupları bundan sonra gıda sanayisiyle organik bağ oluşturmak ve iş birliğini daha da güçlendirmek istemektedir. Bu konuda TÜBİTAK yönetimi de ciddi bir irade ortaya koymaktadır. Bir kuruluşun başarısında sahip olduğu imkanların payı yüzde 20’yi geçmiyor. Asıl başarıyı sağlayacak olan da o kurumun entelektüel sermayesidir. İşte Gıda İnovasyon Merkezi de sahip olduğu entelektüel sermayesi konusunda deneyimli uzman kadrosudur. Sahip olduğu bu uzman kadroyla başarılı projelere imza atacaktır.
Gıda sanayisi şirketleriyle ortak projeler geliştirmek ve sanayinin teknik sorunlarına çözüm bulmak için çok daha yakın temaslarda bulunacaktır. Bu bağlamda TÜGİP yeni dönemde gıda sanayisinin gerçek anlamda partneri olarak çalışacaktır. Ayrıca üniversitelerimizdeki değerli bilim insanlarına sanayiyle yapacakları proje bazlı çalışmalara da imkân sağlanacaktır.
Gerektiğinde gıda sanayisi kuruluşları Pilot Tesiste bulunan makina ve ekipmanları doğrudan kendileri de kullanabileceklerdir. Böylece firmalar yeni ürün denemelerinde ve/veya teknoloji geliştirmede kendi özel bilgilerini kullanma imkânı bulacaktır. Gıda sanayisi firmaları, üniversiteler, bakanlıklar ve STK temsilcileri sektörün sorunlarını tartışacak, ileriye dönük yol haritaları çıkarılacak, yeni araştırma ve inovasyon alanları çalışma programına alınacaktır.
Gıda sanayisi için başlatılmış olan teknik eğitim programları da genişleterek sürdürülecektir. Böyle amaca odaklı bu eğitimlerle gıda sanayisinin önemli bir ihtiyacı da karşılanmış olacaktır.
Ülkemizde gıda sanayisine yönelik şimdiye kadar bu kapsamda ve geniş imkanlara sahip bir altyapı ilk defa hayata geçirilmektedir. TÜGİP, yeni dönemde yeni vizyonuyla yapacağı çalışmalarla gıda sanayisine ve dolayısıyla ekonomiye önemli katkılar sağlayacaktır.