Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF), 17 Haziran 2021 tarihinde İklim Değişikliği – Tarladan Sofraya Zeytin ve Zeytinyağı Webinarı’nı gerçekleştirdi.
Dijital ortamda düzenlenen Webinar’a konuşmacı olarak Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği (BYSD) Yönetim Kurulu Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil, Ankara Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü’nden, Prof. Dr. Aziz Tekin, İklim Değişikliği ve Tarımsal Sürdürülebilirlik Uzmanı Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, İzmir Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr. Ünal Kaya ve İzmir Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Gıda Teknolojisi Bölümü’nden Dr. Didar Sevim katıldı.
Tahir Büyükhelvacıgil: “Önemli olan sorunları ortak akıl ile çözebilmek”
Toplantıda söz alan Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği (BYSD) Yönetim Kurulu Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil, sektörel açıdan iklim değişikliği ekseninde zeytin ve zeytinyağını değerlendirdi, önemli bilgiler paylaştı.
Toplantının düzenlenmesi nedeniyle duyduğu memnuniyeti dile getirerek sözlerine başlayan Büyükhelvacıgil, “Dünyanın en güzel coğrafyasından birine sahibiz. Bunları ne kadar etkili, verimli ve kollektif akılla kullandığımız önemli.
Zeytin ve zeytinyağı haricinde, ayçiçeği ve daha birçok alanda problemlerimiz olabiliyor. Önemli olan ortak akıl ile bu sorunları çözebilmek. Benim de mensubu olduğum Yağ Sanayicileri Derneği Sektörü pazarın %80-90’una hitap ediyor. Birbirinden değerli, yüksek teknolojiye sahip firmaların olduğu bir sektör. Tüketiciler de bu değerli markaları tercih ediyor.
Taklit ve tağşişle ilgili sorunlar yaşıyoruz. Burada yalnızca devletten beklenti içinde olmak doğru değil. Birbirimizi kontrol etme konusunda iyi olabilmeliyiz. Planlamada ve haritalamada da kendimizi geliştirmeliyiz” diye konuştu.
“Etil ester konusu, sektörü haksız yere zor durumda bıraktı”
Sektörün yaşadığı sorunlara da değinen Tahir Büyükhelvacıgil, “Zeytinyağında üzücü durumlar yaşıyoruz. Öyle sorunlar yaşadık ki, hiçbir kabahati olmamasına karşın insanlar kendilerini ulusal medyada ve daha birçok ortamda ispat etmek, savunmak durumunda kaldı.
Bu konu, etil esterler meselesiydi. 2020 Şubat ayında, Gıda Kodeks Başkanlığı’nda, etil esterlere bakılmayacağına ilişkin bir karar alındı. Tarım Bakanlığı Gıda Kontrol Genel Müdürlüğü’nün en yetkin kişisi de ‘tek başına etil esterlerin ifşaya vesile olmadığı’ kararını aldı. Buna karşın, etil esterlere bakılması tekrar gündeme geldi.
Markalar, sanayi tesisleri kolay oluşmuyor. Bunlar için önemli süreçler, doğru yönetim gerekiyor ve arkasında çok büyük emek var. Basit şeylerle sanayicinin mağdur edilmemesi gerektiğini düşünüyorum. Bir yandan bizler de bu zinciri doğru yönetmeliyiz” dedi.
Prof. Dr. Aziz Tekin: “Zeytin ve zeytinyağının kalite parametreleri iklimsel değişikliklerden sürekli etkileniyor”
Toplantının başında bir konuşma yapan Prof. Dr. Aziz Tekin, “İklim değişikliği ile bağlantılı olarak zeytin ve zeytinyağı konusunda Tarım Bakanlığı’na birçok talep geliyor. Benim de üyesi olduğum Katı ve Sıvı Yağlar Alt Komisyonu olarak bunları değerlendirmeye alarak ve bilimsel verileri temel alarak sektörün önünü açmaya çalışıyoruz.
Bu toplantıyı oldukça önemli görüyorum. Komisyon olarak, iklim değişikliği kaynaklı bir sapma olduğu zaman, saflık ve kalite kriterlerini güncelleme yetkimiz var. Daha önce böyle çalışmalar yaptık. Ancak uluslararası düzeyde de bizim ülkemizde de bu süreç süreklilik arz ediyor” diye konuşarak sözleri diğer konuşmacılara bıraktı.
Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu: “İklim değişikliği zeytinciliği birebir etkiliyor!”
Toplantıda bir sunum yapan Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, “İklim değişikliği, mevcut sorunlarımızı arttıran bir gerçek. Ancak her şeyi buraya bağlamamak gerekiyor. İklim değişikliğini günah keçisi olarak görmeye başladık” dedi.
Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, “İklim değişikliği sıcaklıkla ilgili. Sıcaklığın giderek artması, yağışların azalması trendleriyle ilişkilendiriliyor. Afetlerde de büyük artışlar var. Bunlar tabi ki hayvancılığı ve tarımı olduğu gibi, zeytinciliği de etkiliyor. Aşırı yağışlar ve zeytin sineği, zeytinde kaliteyi düşüren en önemli faktörler arasında. Yağışın olmaması da sorun, aşırı olması da sorun” diye konuştu.
Ülkemizde zeytin yetiştirilen bölgelerin iklimden nasıl etkileneceğine ilişkin bir çalışma yapılması gerektiğini dile getiren Prof. Dr. Kadıoğlu, zeytin üretiminde alınabilecek önlemleri sıraladı.
Dr. Ünal Kaya: “Zeytinyağı kültürü oluşturmamız, vatandaşa zeytin ve zeytinyağının ne olduğunu anlatmamız gerekiyor”
İzmir Zeytincilik Araştırma Enstitüsü’nün çalışmalarını detaylı bir şekilde anlatarak söze başlayan Enstitü Müdürü Dr. Ünal Kaya, “İklim değişikliğini 50 – 100 yıllık verilerle değerlendirmeliyiz. Zeytinyağı kültürü oluşturmamız, vatandaşa zeytin ve zeytinyağının ne olduğunu anlatmamız gerekiyor” dedi.
Zeytinin geçmişte günümüzdeki değerinde olmadığını ve tarımına yeterli özenin gösterilmediğini aktaran Dr. Ünal Kaya, “Günümüzde iyi ürün almak isteyen üreticiler bu anlayışı terk etmiş durumda. Asıl sıkıntı buradan geliyor. Bir kısım insanımız da iyi yetiştiricilik yapma gayesiyle aşırı gübreleme, aşısı sulama gibi uygulamalar yapabiliyor. Bunlar, bitkiyi hastalığa ve zararlı canlılara açık hale getiriyor. İlerleyen süreçte, iklim değişikliğinin en ufak bir etkisi, bu ağaçlarda ciddi zararlar meydana getiriyor” dedi.
Dr. Didar Sevim: “Yağış ve sıcaklık, zeytinyağının birçok kalite parametresini değiştirmektedir”
Zeytinyağı hakkında temel bilgileri aktaran bir sunum yapan İzmir Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Gıda Teknolojisi Bölümü’nden Dr. Didar Sevim, “Yağış ve sıcaklık, zeytinyağının birçok kalite parametresini değiştirmektedir. Artı yağışlar ve sıcaklıklar yıldan yıla değişmektedir. Bu değişimlerin zeytin rekoltesine, sofralık zeytin ve zeytinyağı kalitesine etkisi net bir şekilde gözlemlenmektedir” dedi.
Son 3 yılın hasat verilerini iklim açısından değerlendiren Dr. Didar Sevim, zeytin tarımında soruna neden olan unsurları mevsim bazında aktardı, bu alanda yapılan proje ve araştırmalar hakkında bilgi verdi.
Buraya tıklayarak programın tamamını TGDF Youtube kanalından izleyebilirsiniz.