Bahar Uçanlar
ALKİDER Yönetim Kurulu Başkanı
Değerli okurlar,
Dünya Sağlık Örgütü’nün her yıl yayınladığı raporda, alkol tüketimi en yüksek ülkeler sıralamasında, Çekya’nın birinci sırayı hiç bırakmadığı görülüyor. Nitekim örgütün 2023 yılı sonunda yayınladığı raporda Letonya, Moldova, Almanya, Litvanya, İrlanda, İspanya, Bulgaristan, Lüksemburg ve Romanya, kişi başına 12 litreyi geçen tüketimleriyle, ilk 10 sırayı dolduruyorlar. Rapordaki şaşırtıcı sonuç, Kıbrıs’ın kişi başı 10,8 litre alkol tüketimi ile üst sıralarda yer alması. Geneline bakarsanız, Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerde kişi başına yıllık tüketim 5 litrenin altına düşmüyor. AB dışında kalan ülkelerden Birleşik Krallık 10,4, İsviçre 11,2 ve Norveç 9 litrelik kişi başı tüketim ile iki grup arasında yer alıyor.
Türkiye ise 2023 yılında 1,8 litrelik kişi başı tüketimi ile Özbekistan, Tacikistan ve Türkmenistan gibi Müslüman ülkelerin bile gerisinde kalıyor ve sıralamadaki yeri yıllardır hiç değişmiyor. Buna karşılık yıllardır bir kısım medya ve bazı politikacılar tarafından ülkedeki alkol tüketiminin çok yüksek olduğu iddia edilirken, sektörümüzün GSMH’ye katkı oranının, her yıl artan vergilerle, ciddi biçimde çoğaldığı görmezden geliniyor.
Alkollü içki sektörünün ekonomi için yarattığı katma değer sadece yüksek vergi oranıyla sınırlı kalmıyor; sektörümüz birada arpa, şerbetçiotu, şarapta ve distile içkilerde üzüm, anason gibi tarım ürünleriyle ilgili her yıl daha fazla yatırım ve satınalma yapıyor. Bira ve şarap üretimini bir yana bırakırsak, sadece derneğimiz üyelerinin 2024 yılı içinde yaptığı satınalmalara ve yatırımlara bakıldığında tarım üretimine önemli katkımız görülecektir.
Öte yandan son yıllarda çok yüksek düzeyde seyreden enflasyonun hammadde fiyatlarına etkisi kapasite kullanım oranlarını düşürüyor. İhracatta da desteklenmeyen sektörümüz, mevcut konumunu korumak için hammadde üretimine girmek, kendi bağlarını oluşturmak ve hatta yurt dışında üretim yaparak bağ satınalmaya kadar giden uygulamalara yöneliyor.
Kontrol edilemeyen yüksek enflasyonun turizm sektörüne yaptığı olumsuz etkiler sektörümüzü de doğrudan etkiliyor. Yerel ürünlerimizin üstün kalitesine rağmen sofralık üretimde ithal edilen içkilerin fiyatlarıyla başa çıkamıyoruz ve merdiven altı üretim denetimin çok sıkılaşmasına rağmen durmuyor.
ALKİDER olarak zaman zaman Ankara bürokrasisine durumu anlatmaktan ve optimum vergilendirmenin bu sorunun boyutlarını küçültmek için işe yarayacağını söylemekten hiç vazgeçmiyoruz, vazgeçmeyeceğiz. İhracatımızı artırmak konusunda elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz. Üretici şirketler olarak gerek Ankara’da gerekse yurt dışında kendi başımıza sürdürdüğümüz çabaları derneğimiz içinde ortaklaştırarak daha fazla yol alacağız.
Bizim, temel yaklaşımımız Diageo’nun faaliyet gösterdiği bütün ülkelerde uyguladığı topraktan kadehe değer zincirimizi güçlendirmek için kendi bağlarımızın kalitesini ve ürünlerimizin verimini artırmak ve üretim tesislerimizin bulunduğu yerlerde ekosisteme katkıda bulunmak olarak tarif edilebilir. Alaşehir fabrikamızın bulunduğu bölgede Şahyar Damla Sulama Projemiz, Elazığ ve Trakya’da bulunan bağlarımız, sözleşmeli çiftçilerimizin bağlarında yürüttüğümüz verim ve kalite artırma çalışmalarımız ve son olarak depremden en büyük zararı gören Hatay’ın Samandağ ilçesinde Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV), belediye, yerel kadın kooperatifi ve üniversiteyle birlikte oluşturduğumuz çok paydaşlı Gastronomi Köyü’müz bu çalışmalarımızdan bazıları.
ALKİDER üyelerinin ekonomiye sadece finansal katkılarıyla konuşulması yerine derneğimizde gerçekleştireceğimiz iyi örnekleri paylaşma çabalarıyla, sorunlara birlikte üreteceğimiz çözümlerle daha güzel günlere ulaşmayı diliyorum.
ALKİDER hakkında:
“ALKOLLÜ İÇKİ ÜRETİCİLERİ VE İTHALATÇILARI DERNEĞİ (ALKİDER)” 2012 yılında başta rakı, votka, viski, cin, likör gibi distile alkollü içkiler ve şarap kategorisi olmak üzere geniş bir kategoride üretim, ithalat ve ihracat alanlarında faaliyette bulunan sektörün öncü sekiz firması ve bu firmaların üst düzey yönetici ve sektör çalışanlarının katılımı ile toplam 22 kişinin bir araya gelmesi ile kurulmuştur.
ALKİDER’in kuruluş amacı özetle, sadece distile alkollü içki sektörü değil, tüm alkollü içki sektöründe ticari ve sınai faaliyetin gelişimi ve koordinasyonuna destek sağlamak, alkollü içki sektöründe üretim, ithalat, satış ve dağıtım faaliyetinde bulunan üyelerini yurt çapında ve uluslararası alanda tanıtımını temsil etmek, sektörün faaliyet alanında bulunan tüm kamu kuruluşları ve özel sektör ile ortak çalışmalar yapmak, üyelerini bu platformlarda temsil etmek, kamu sağlığı ve bilinçli tüketimi gözeterek, alkollü içkilerin yasalara uygun ve adil rekabet ortamında üretim ve satışı faaliyetlerine destek olarak sektörün gelişimine katkıda bulunmaktır. Bu amaca uygun olarak bugün ALKİDER, sadece distile alkollü içki değil aralarında bira ve şarap üreticilerinin de olduğu sektörde öncü 10 Şirket ve toplam 27 üyeli bir Dernek olarak faaliyet göstermektedir.
Kuruluş amacına uygun olarak ALKİDER, kurulduğu günden bu yana üyelerini başta Tarım ve Orman Bakanlığı (Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı), Maliye Bakanlığı, TOBB İçecek Meclisi ve ilişkili tüm kurum ve kuruluşlarda temsil etmektedir.
ALKİDER aynı zamanda Türkiye Gıda Dernekleri Federasyonu (TGDF) üyesidir.