Türkiye’de yediğimiz içtiğimiz gıdaların güvenilirliği 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve kanunun uygulayıcısı olan Tarım ve Orman Bakanlığı’nın teminatı altındadır. Bakanlığımız çiftlikten çatala anlayışıyla birincil üretimden gıda sanayine kadar gıda zincirinin tüm aşamalarında tüketici sağlığının korunması ve güvenilir gıda arzının sağlanması anlayışını benimsemektedir.
Türkiye’de gıda güvenilirliğine yönelik yurt içi denetimler; Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı 81 İl Müdürlüğü ve illere bağlı yetkilendirilmiş ilçe müdürlüklerinde çalışan kontrol görevlilerince yürütülmektedir. Gıda alanında Bakanlıkça resmi kontrol yetkisi verilen meslek mensupları 5996 sayılı Kanun’un Ek-2’sinde belirtilmiştir. Bu kapsamda resmi kontroller Veteriner Hekim, Ziraat Mühendisi, Su Ürünleri Mühendisi, Balıkçılık Teknolojileri Mühendisi, Gıda Mühendisi, Biyolog, Kimyager, Kimya Mühendisleri tarafından gerçekleştirilmektedir.
Gıda işletmelerinde resmi kontrol gerçekleştiren kontrol görevlilerinin sayısı 7000’in üzerindedir. Resmi kontrollerin sayısı da 2017 yılından itibaren 1.000.000’un üzerindedir.
Tarım ve Orman Bakanlığı olarak gerçekleştirilen tüm bu resmi kontrollerin gıda işletmecilerimiz ve tüketicilerimiz ile paylaşılması amacıyla 7 Haziran 2024 Dünya Gıda Güvenilirliği Gününde Karekod Uygulaması hayata geçirilmiştir.
Uygulama kamu hizmetlerinin, zaman ve belge maliyeti olmadan, 7/24 hızlı ve kesintisiz bir şekilde elektronik ortamda sunulması, iyileştirilmesi, geliştirilmesini amaçlayan Dijital Türkiye anlayışıyla geliştirilmiştir.
Her bir gıda işletmecisine özel karekodu içeren bir görsel hazırlanmıştır. Gıda işletmecileri kendilerine ait görselleri https://guvenilirgida.tarimorman.gov.tr/ internet adresinden 7/24 kesintisiz, bürokratik bir başvuru gerekmeden ve belge maliyeti olmadan oluşturarak indirilip basılı hale getirebilmektedirler.
Gönüllü olan Karekod Uygulaması kapsamında oluşturulan görseller tüketicilerin gıda işletmesinin adı, adresi, kayıt ve onay durumu ile son denetim tarihi bilgilerine erişimini sağlamaktadır.
Resmi kontrol verilerine erişim için tüketicilerin öncelikle yerli ve milli bir uygulama olan Tarım Cebimde Mobil Uygulaması’nı mobil cihazlarına indirmesi gerekmektedir. Tarım Cebimde uygulaması üzerinden gıda işletmecilerinin tüketicilere sunduğu görsel üzerinde yer alan karekodu sorgulattıklarında söz konusu işletmeye ait; Kayıt/Onay Numarası, Unvan, Adres ve İşletmede Yapılan En Son Denetim Tarihi bilgilerine ulaşabilecektir.
Söz konusu hizmet aracılığı ile tüketicilerin menfaatlerinin en üst düzeyde korunması ve Bakanlığımızca gerçekleştirilen resmi kontrollerin görünürlüğünün arttırılması hedeflenmiştir. Ancak gıda üretim ve tüketim zincirinin herhangi bir halkası olan gıda işletmecilerinin hizmetten faydalanması öngörülmektedir. Gıda işletmeleri kullandıkları ham, yarı ham ve mamul maddeleri tedarik ettikleri gıda işletmelerinin bilgilerini ve son denetim tarihlerini sorgulayarak mevzuata uygun faaliyet gösteren işletmelerden satın alma yapma imkânına sahip olacaklardır. Güvenilir hammadde güvenilir gıda üretiminin temelidir.
Gıda işletmecilerimizi karekod içeren görsellerini oluşturarak tüketicilerle paylaşmaya; tüketicilerimizi de Tarım Cebimde uygulaması üzerinden bu karekodları sorgulamaya davet ediyoruz.
Dr. Çiğdem KURTAR
Ziraat Mühendisi
Kayıtlı İşletme ve Ürünlerin Kontrolü Çalışma Grubu Sorumlusu
Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Daire Başkanlığı