SALKONDER YÖNETİM KURULU BAŞKANI / HAKAN TURAN
SALÇALIK DOMATES’TE 2024 SEZONU
Malumunuz üzere salçalık domates hasatı Ege‘de başlamıştır. Bu yıl ekim alanlarının yüksek olması sebebiyle toplam hasatın 3 milyon ton’a yakın olacağını tahmin ediyoruz. Hasat edilecek salçalık domates miktarının ancak %40’lık kısmı salça fabrikaları tarafından sözleşme ile bağlanmış, bakiyesi ise üreticilerimizin tercihleri olarak serbest satış (spot) yapılmak üzere ekilmiştir. Sözleşmeler firmalar ve üreticiler arasında Ocak-Mart 2024 döneminde yapılmış olup fiyatlar tarla teslimi brixsiz 3.300-3.500 TL/ton olarak gerçekleşmiştir.
Sezonun başlaması ile birlikte sanayiciler sözleşmeli alımlarına yukarıda belirtilen fiyatlara riayet ederek başlamış olup , sözleşme dışı ekilen ve serbest piyasada oluşan fiyatlarla alımı yapılan domates fiyatı ise tarla teslim yaklaşık 2.000-2.300 TL arasında gerçekleşmektedir. Bu fiyatlar üretici açısından memnun eici olmaktan uzak olup, fiyatların daha da düşmesi halinde çok yüksek hasat işçiliği sebebiyle domatesin tarlada bırakılma ihtimali de bulunmaktadır. Bu üreticinin şikayetlerini bizzat yüzyüze, basında , sosyal medyada duyuyoruz.
Arz – talep dengesizliği ile her yıl oluşan bu değişken fiyatların çözümü, %100 sözleşmeli tarımdan geçmektedir. Üreticilerimiz serbest piyasada oluşan fiyatların sözleşme fiyatlarının üstünde gerçekleşebileceği beklentisi ile yaptığı ekimlerin düşük fiyatla sonuçlanması veya tam tersi düşük ekim yapıldığında sanayici açısından çok yüksek maliyetlerin oluştuğu dönemleri sürekli yaşamaktayız. Sanayici ve üreticiyi %100 sözleşme yapmaya özendirmek için alınacak bir tedbir bu konuya çözüm olacaktır.
Bunun dışında bu yıl salça ve domates ürünlerinde iç piyasada yaşanmakta olan durgunluk ile firmaların elindeki stoklar, finansmana erişim ve finans maliyetlerindeki artış, döviz kurunun artan maliyet oranlarını karşılamaması ve ihracatta uygulanmış olan kota birçok müşterinin kaybına yol açmış, tüm bu sebeplerle sanayicimizin üretim talebi halen düşük seyretmektedir. Sanayiciyi üretim artışına sevkedecek ve dolayısıyla salçalık domates talebine olan ihtiyacı artıracak olan ihracatta rekabet şansımızı artıracak yönde alınacak tedbir en azından bu sezon için çözüm olacaktır.